آب درمانی، شکل نوآورانه و مؤثر فیزیوتراپی است که از خواص درمانی آب بهره میبرد. این درمان تخصصی بهویژه برای کودکان مفید است و محیطی امن و حمایتی فراهم میکند که در آن میتوانند بدون تنش جاذبه در فعالیتهای فیزیکی شرکت داشته باشند. آب درمانی کودکان فواید متعددی برای سلامت و رفاه کودک دارد و میتواند به بهبود علائم اختلالات مختلف کمک کند.
آب درمانی چیست؟
هیدروتراپی، که به آن آب درمانی نیز گفته میشود، شکل تخصصی فیزیوتراپی است که از آب برای درمان بیماریها استفاده میکند. این نوع درمان محیطی امن و حمایتی را برای کودکان فراهم میکند که در آن میتوانند بدون تنش جاذبه در فعالیتهای فیزیکی شرکت کنند. آب درمانی در استخر آب گرم انجام میشود و شامل طیف گستردهای از تمرینات و فعالیتهایی است که برای ارتقای توانبخشی فیزیکی و رفاه طراحی شدهاند.
یکی از عناصر کلیدی آب درمانی، شناوری است. نیروی شناوری آب با جاذبه مقابله میکند و فشار وزن بر مفاصل و عضلات را کاهش میدهد. برای کودکان، این بدان معناست که آنها میتوانند آزادانهتر حرکت کنند و تمرینات را با درد و فشار کمتری نسبت به فعالیتهای مبتنی بر خشکی انجام دهند. کاهش نیروی جاذبه باعث میشود انجام حرکات برای کودکان آسانتر شود. همچنین به بهبود دامنه حرکتی آنها کمک میکند و فشار بیموردی بر بدن در حال رشدشان وارد نمیشود.
آب مقاومتی طبیعی ایجاد میکند که ثابت و چندجهته است. این مقاومت به تقویت عضلات و بهبود تناسب اندام قلبی-عروقی کمک میکند. برخلاف تمرینات مقاومتی سنتی، مقاومت در آب ملایم است و بهراحتی با تغییر سرعت و شدت حرکات قابل تنظیم است. این امر آب درمانی را برای کودکان با سطوح مختلف قدرت و تناسب اندام، ازجمله کسانی که در حال بهبودی از آسیبها هستند یا با اختلالات مزمن دست و پنجه نرم میکنند، مناسب میسازد.
مزایای آب درمانی
جلسات آب درمانی بهصورت انفرادی برگزار میشوند و مزایای زیادی دارند:
- تسکین درد: دمای آب و «بیوزنی» تجربهشده در آب منجر به آرامش و بهبود گردش خون میشود که میتواند به کاهش درد کمک کند.
- تقویت عضلات: جلسات فیزیوتراپی یا کاردرمانی میتواند برای کودکان خستهکننده باشد! اما آب درمانی فرصتی برای بهبود درگیری و استقامت فراهم میکند و در عین حال در طول آب درمانی از مقاومت برای افزایش قدرت عضلانی استفاده میشود.
- دامنه حرکتی جدید: حضور در آب به کودکان اجازه میدهد تا دامنه حرکتی جدیدی را کشف کنند که ممکن است در خشکی قادر به انجام آن نباشند.
- سرگرمی: آب درمانی به کودکان این فرصت را میدهد که ارتباط ذهن و عضله را در محیطی گرم، سرگرمکننده و جذاب توسعه دهند.
- تحریک حسی: استخر مناظر، صداها، بوها و احساسات متفاوتی را فراهم میکند که میتواند به بهبود آگاهی بدنی کمک کند.
- آرامش: معمولاً دمای آب استخرهای آب درمانی بین ۳۲ تا ۳۶ درجه سانتیگراد است. این آب گرم میتواند محیطی راحت و آرامشبخش برای کودک فراهم کند.
آب درمانی به درمان چه بیماریهایی کمک میکند؟
آب درمانی روشی چندمنظوره است و میتواند برای درمان انواع اختلالات در کودکان استفاده شود. برخی از بیماریهای خاصی که از آب درمانی بهره میبرند عبارتاند از:
- درد مزمن: اختلالاتی مانند آرتریت نوجوانان را میتوان با آب درمانی مدیریت کرد؛ زیرا گرما و شناوری آب استرس و درد مفاصل را کاهش میدهد.
- فلج مغزی: آب درمانی به بهبود تون عضلانی، هماهنگی و انعطافپذیری در کودکان مبتلا به فلج مغزی کمک میکند.
- بهبودی پس از آسیب: کودکان میتوانند در دوره بهبودی پس از جراحی یا آسیب، از توانبخشی در آب بهرهمند شوند. آب درمانی بدون اعمال فشار اضافی از بافتهای در حال بهبود پشتیبانی میکند.
- تأخیرهای رشدی: آب درمانی محیطی حمایتی برای تمرین مهارتهای حرکتی و بهبود عملکرد فیزیکی کودکان مبتلا به تأخیرهای رشدی یا ناتوانیها فراهم میکند.
در طول جلسات آب درمانی چه اتفاقی میفتد؟
یک جلسه آب درمانی معمولی شامل چندین مرحله کلیدی است:
- ارزیابی اولیه: متخصص کاردرمانی قبل از شروع جلسه آب درمانی، شما و فرزندتان را ملاقات میکند تا مطمئن شود آب درمانی گزینه درمانی ایمن و مؤثری برای کودک شما است.
- گرم کردن: حرکات ملایم و کششها در آب به آمادهسازی بدن برای فعالیتهای شدیدتر کمک میکنند.
- تمرینات طراحیشده: کاردرمانگر کودک را ازطریق تمریناتی مانند فعالیتهای دامنه حرکتی، تمرینات تقویتی، وظایف تعادل و هماهنگی، و فعالیتهای تحریک حسی هدایت میکند.
- نظارت: درمانگر پاسخ کودک به تمرینات را به دقت مشاهده کرده و شدت و نوع فعالیتها را درصورت نیاز تنظیم میکند.
- سرد کردن: جلسه با فعالیتهای ملایم برای کمک به آرامش کودک و خروج تدریجی از آب به پایان میرسد.
فرزند من به چند جلسه آب درمانی نیاز دارد؟
تعداد جلسات بر اساس نیازهای فردی و اهداف درمانی برای هر کودک متفاوت میباشد. در ابتدا، جلسات اغلب چندین بار در هفته برنامهریزی میشوند.
با شروع پیشرفت کودک و نشان دادن علائم بهبود، تعداد جلسات به هفتهای یک بار یا دو هفته یک بار کاهش مییابد.
کودکانی که مبتلا به اختلالات مزمن یا مشکلات فیزیکی هستند به جلسات دورهای نیاز دارند تا تمرینات متناسب با نیازهای در حال تغییرشان اصلاح شوند. کاردرمانگر تعدادجلسات مورد نیاز و مدت زمان بهینه برای دستیابی به نتایج مطلوب را تعیین میکند.
مزایای آب درمانی برای کودکان مبتلا به اوتیسم
- بهبود عملکرد حرکتی، قدرت و هماهنگی: خواص آب ازجمله شناوری و جریان باعث میشوند انجام مهارتهای حرکتی درشت در آب آسانتر باشند؛ زیرا آب حمایت وضعیتی فراهم میکند، مقدار قابل توجهی از وزن را کاهش میدهد و عضلات را شل میکند. همچنین هماهنگی را بهبود میبخشد؛ زیرا فرد برای شناور ماندن و مانور در آب باید حرکات دست و پای خود را هماهنگ کند. آب درمانی همچنین به توسعه مهارتهای حرکتی دهانی کمک میکند. برخی از مهارتهایی که کودکان در آب درمانی یاد خواهند گرفت، مانند فوت کردن حباب، نگه داشتن نفس و کنترل تنفس، مهارتهایی هستند که بسیار مفیدند و میتوانند در گفتاردرمانی نیز مورد استفاده قرار گیرند.
- کاهش مشکلات حسی: فشار هیدرواستاتیک آب میتواند ورودی حسی لازم برای افراد مبتلا به اوتیسم را فراهم کرده، تحریک بیشازحد حسی را کاهش دهد و محیطی راحت و آرامشبخش ایجاد کند. علاوهبراین، مشخص شده است که آب درمانی منجر به کاهش رفتارهای تکراری مانند چرخیدن، تکان دادن سر و تکان خوردن میشود. درنتیجه تمرکز و دامنه توجه کودک افزایش مییابد.
- بهبود مهارتهای اجتماعی: از آنجایی که آب درمانی نیاز به کار بسیار نزدیک کودک با مربی دارد، اگر در محیط گروهی انجام شود، ناگزیر مهارتهای اجتماعی کودکان را افزایش میدهد. همچنین این روش درمانی به بهبودهایی خودتنظیمی در کودکان مبتلا به اوتیسم کمک میکند.
مزایای آب درمانی برای کودکان مبتلا به سندرم داون
- بهبود مهارتهای حرکتی درشت: کودکان مبتلا به سندرم داون اغلب هیپوتونی (تون عضلانی پایین) و شلی مفاصل را تجربه میکنند که میتواند توسعه مهارتهای حرکتی درشت مانند نشستن، خزیدن و راه رفتن را به تأخیر بیندازد. آب درمانی محیطی حمایتی فراهم میکند که در آن کودکان میتوانند حرکات را با نیروی جاذبه کاهشیافته تمرین کنند.
- افزایش تعادل و هماهنگی: مقاومت آب، تعادل و هماهنگی کودکان را به چالش میکشد. جلسات منظم آب درمانی میتواند منجر به بهبود در این زمینهها شود، که برای فعالیتهای روزانه و تحرک کلی حیاتی هستند.
- ارتقاء تناسب اندام قلبی-عروقی: شرکت در تمرینات آبی میتواند سلامت قلبی-عروقی را بهبود بخشد. برای کودکان مبتلا به سندرم داون، که ممکن است در معرض خطر بیشتری برای بیماریهای قلبی باشند، آب درمانی راهی ملایم برای افزایش عملکرد قلب و ریه ارائه میدهد.
- حمایت از عملکرد تنفسی: فشار هیدرواستاتیک آب میتواند به تقویت عضلات تنفسی کمک کند. این امر بهویژه برای کودکان مبتلا به سندرم داون، که ممکن است چالشهای تنفسی را تجربه کنند، مفید است.
- ارتقاء یکپارچگی حسی و آرامش: محیط آب گرم، ورودی حسیای فراهم میکند که میتواند به کودکان مبتلا به سندرم داون کمک کند تا اطلاعات حسی را بهطور مؤثرتری پردازش کنند. علاوهبراین، ماهیت آرامشبخش آب میتواند اضطراب را کاهش دهد و آرامش را تقویت کند.
مزایای آب درمانی برای فلج مغزی
آبدرمانی فواید جسمی و ذهنی بسیاری برای کودکان مبتلا به فلج مغزی به همراه دارد.
فواید جسمی آب درمانی شامل موارد زیر هستند:
- بهبود عملکرد قلب
- افزایش مقاومت
- تسکین و کاهش درد در مفاصل و عضلات
- کمک به محافظت در برابر آسیبها هنگام ورزش
- کاهش ناراحتی هنگام ورزش
- ساخت عضله و کنترل عضلانی
- کمک به ایجاد گردش خون بهتر
- بهبود استقامت و انعطافپذیری
فواید ذهنی و عاطفی عبارتاند از:
- بهبود اعتمادبهنفس
- کیفیت زندگی بهتر
- تقویت مهارتهای اجتماعی شدن
- بهبود یکپارچگی حسی
- بهبود حس استقلال
جمعبندی
هیدروتراپی یا فیزیوتراپی آبی، یک روش درمانی نوآورانه و مؤثر است که از خواص شناوری، گرما و مقاومت آب برای ایجاد یک محیط امن و کمفشار برای کودکان استفاده میکند. این درمان، که در استخرهای آب گرم انجام میشود، به ویژه برای کودکانی که با شرایطی مانند فلج مغزی، آرتریت نوجوانان، اوتیسم یا تأخیرهای رشدی روبرو هستند، مفید است؛ زیرا نیروی جاذبه را کاهش داده و امکان حرکت آزادتر و بدون درد را فراهم میکند. هدف اصلی هیدروتراپی، تقویت عضلات، افزایش دامنه حرکتی و بهبود هماهنگی و عملکرد حرکتی درشت است، در حالی که تحریک حسی، آرامش و کاهش درد را نیز به همراه دارد و به کودکان کمک میکند تا در مسیری سرگرمکننده و جذاب، تواناییهای جسمانی خود را توسعه دهند.
منابع
مطالب مشابه
دیستروفی عضلانی (MD) اختلالی ژنتیکی است که بر توانایی عضلات برای ترمیم خود تأثیر میگذارد. بسته به نوع دیستروفی عضلانی، تأثیر این بیماری بر زندگی روزمره میتواند متفاوت باشد. خبر خوب این است که فیزیوتراپی و کاردرمانی گزینههای عالی برای بهبود قدرت و کاهش علائم کودک هستند.
بیش حسی دهانی بر تمایل کودک به پذیرش غذاهای مختلف تأثیر میگذارد. کودکانی که این حساسیت را تجربه میکنند ممکن است بافتهای خاصی مانند غذاهای تُرد، لهشده یا لزج را رد کنند که درنهایت بر دریافت تغذیهای آنها تأثیر میگذارد.
توانبخشی شناختی کودکان، رویکردی درمانی است که به بهبود توانایی کودک در تفکر و پردازش اطلاعات پس از آسیب به مغز یا بیماری که بر عملکرد مغز تأثیر گذاشته است، کمک میکند. هدف آن آموزش مجدد عملکردهای شناختیای است که دچار اختلال شدهاند و کمک به کودکان برای بازگشت به فعالیتهای روزانه خود میباشد.
اسکیزوفرنی در دوران کودکی، اختلالی نادر اما عصبی-رشدی است که میتواند تأثیر مخربی بر توانایی کودک در عملکرد روزانه، تحصیلی و اجتماعی داشته باشد. در این راستا، کاردرمانی نقش محوری ایفا میکند و هدف آن فراتر از مدیریت علائم، بهبود استقلال و کیفیت زندگی کودک است.
افسردگی در کودکان ممکن است با آنچه در بزرگسالان دیده میشود، متفاوت به نظر برسد. و ممکن است برای هر کودک به شکلی متفاوت باشد. کاردرمانگران میتوانند به افزایش عزت نفس، توسعه مهارتهای مقابلهای، و پرورش انعطافپذیری کودکان کمک کنند. آنها همچنین میتوانند محیطی امن و حمایتی برای کودکان فراهم کرده تا احساسات خود را بیان کنند و سختیها را پشت سر بگذارند.
گفتاردرمانی در سندرم ترنز نقشی حیاتی و محوری در حمایت از رشد جامع این کودکان دارد؛ چرا کهنه تنها به بهبود وضوح گفتار و ساختار زبانی میپردازد بلکه باعث تقویت مهارتهای حیاتی اجتماعی-ارتباطی و افزایش اعتمادبهنفس کودکان می شود.
مداخلات زودهنگام در یکپارچگی درکی-حرکتی، بهویژه برای کودکان پیشدبستانی که با تأخیرهای رشدی روبرو هستند، بهبودهای قابل توجهی را به همراه دارند. یکی از اهداف اصلی کاردرمانی درکی حرکتی، بهبود هماهنگی، دستخط و هماهنگی چشم و دست است، که مهارتهای حیاتی برای موفقیت تحصیلی و کارهای روزمره هستند.
کاردرمانی حافظه با هدف کمک به کودکانی که بهدلیل آسیبهای مغزی یا چالشهای رشدی، در ذخیره، نگهداری و بازیابی اطلاعات با مشکل مواجه هستند، استفاده میشود.
چهره کوری، که بهعنوان پروزوپاگنوزیا نیز شناخته میشود، اختلالی است که در آن کودک در تشخیص چهرهها، ازجمله چهره خود، مشکل دارد. این اختلال عصبی میتواند مادرزادی بوده و از بدو تولد وجود داشته باشد یا اکتسابی باشد و بعداً بهدلیل آسیب مغزی یا برخی اختلالات عصبی ایجاد شود.
کند نویسی یکی از موضوعاتی است که در طول کارهای زمانبندی شده مانند آزمونها و امتحانات مشکلساز میشود. متأسفانه، سرعت کم دانشآموز در حین نوشتن باعث میشود کودک نتواند به حجم کاری مورد نیاز برسد و با افت تحصیلی و نمرات پایین مواجه شود. اما علت سرعت پایین نوشتن باید در اوایل دوران مدرسه کودک شناسایی و اصلاح شود.