کاردرمانی افسردگی در کودکان و نوجوانان

کاردرمانگران(OTs) نقشی محوری در مراقبت از سلامت روان ایفا می‌کنند و رویکردی کل‌نگر ارائه می‌دهند که بسیار فراتر از درمان‌های سنتی است.

این فرایند درمانی به‌ویژه برای کسانی که اضطراب، افسردگی، PTSD (اختلال استرس پس از سانحه) و ADHD (اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی) را مدیریت می‌کنند، ارزشمند است؛ زیرا راهبردهایی عملی برای کنار آمدن با چالش‌های روزمره ارائه می‌دهد و باعث بهبود سلامت روان می‌شود.

افسردگی در کودکان چیست؟

افسردگی در کودکان، اختلالی خلقی است که باعث ایجاد احساس غم، تحریک‌پذیری یا ناامیدی می‌شود. کودکان اغلب نوسانات خلقی دارند. ممکن است برای مدتی، مثلاً بعد از گرفتن نمره بد یا قطع ارتباط با دوستان، احساس غمگینی یا تحریک‌پذیری کنند. اما پس از مدتی، معمولاً دوباره احساس بهتری پیدا می‌کنند.

البته افسردگی به شکلی متفاوت ظاهر می‌شود. اگر فرزند شما افسردگی داشته باشد، غم و اندوه او برای بیش از دو هفته ادامه می‌یابد. همچنین ممکن است تحریک‌پذیری یا ناامیدی پایداری داشته باشد. این وضعیت ممکن است بر خواب، اشتها یا روابط فرزند شما با دیگران تأثیر بگذارد. افسردگی همچنین می‌تواند مانع از لذت بردن فرزند شما از مدرسه، ورزش یا سرگرمی‌هایی شود که قبلاً دوست داشت. در موارد شدید، افسردگی می‌تواند منجر به افکار خودکشی شود.

اگر مشاهده کردید که فرزندتان به‌مدت دو هفته یا بیشتر علائم افسردگی دارد، با پزشک او صحبت کنید. اگرچه افسردگی اختلالی جدی است، معمولاً قابل درمان می‌باشد.

علائم افسردگی در کودکان

افسردگی در کودکان ممکن است با آنچه در بزرگسالان دیده می‌شود، متفاوت به نظر برسد. و ممکن است برای هر کودک به شکلی متفاوت باشد. علائم و نشانه‌های افسردگی در کودک عبارت‌اند از:

• تغییرات خلقی؛ ممکن است فرزند شما غمگین‌تر یا تحریک‌پذیرتر از حد معمول به نظر برسد و بیشتر اوقات این احساس را داشته باشد.
• فقدان علاقه به فعالیت‌های سرگرم‌کننده
• سطوح پایین انرژی یا خستگی عمومی
• گفتگوی درونی منفی یا عزت نفس پایین؛ ممکن است بشنوید که فرزندتان چیزهای منفی درمورد خود می‌گوید؛ زیرا نسبت به خود احساس بی‌ارزشی می‌کند.
• بیشتر یا کمتر از حد معمول غذا خوردن
• مشکل در خوابیدن یا بیش‌ازحد خوابیدن

چه چیزی باعث افسردگی در کودکان می‌شود؟

متخصصان دقیقاً نمی‌دانند چه چیزی باعث افسردگی در کودکان و نوجوانان می‌شود. اما فکر می‌کنند ژنتیک و عوامل محیطی در ایجاد این اختلال نقش دارند. افسردگی در کودکان به احتمال زیاد نتیجه یک یا چند مورد از موارد زیر است:

• ژنتیک و سابقه خانوادگی (وجود افسردگی در سایر بستگان بیولوژیکی نزدیک)
• بیماری یا آسیب فیزیکی
• رویدادهای استرس‌زای زندگی مانند جدایی، طلاق، جابجایی یا مرگ یکی از نزدیکان
• مصرف مواد
• قُلدر‌ی یا قرار گرفتن در معرض سایر تجربیات آسیب‌زا

کاردرمانی افسردگی چیست؟

کاردرمانی یکی از رشته‌های مراقبت بهداشتی است که بر کمک به کودکان برای شرکت در فعالیت‌های زندگی روزمره تمرکز دارد. این روش درمانی می‌تواند شامل طیف وسیعی از فعالیت‌ها، مانند مراقبت از خود، اوقات فراغت و مشارکت اجتماعی باشد. کاردرمانگران با کودکانی کار می‌کنند که دارای محدودیت‌های جسمی، شناختی یا عاطفی هستند.

کاردرمانی رویکردی کل‌نگر و شخصی‌سازی شده است که می‌تواند به کودکان مبتلا به افسردگی کمک کند تا کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.

کاردرمانی نقش مهمی در رسیدگی به افسردگی ایفا کند؛ این روش درمانی به شناسایی و غلبه بر موانعی که کودکان را از مشارکت در فعالیت‌های معنادار باز می‌دارند، کمک می‌کند. کاردرمانگران می‌توانند برنامه‌های درمانی شخصی‌سازی شده‌ای را متناسب با نیازها و اهداف خاص کودکان طراح کنند.

کاردرمانی و حمایت عاطفی از کودکان مبتلا به افسردگی

کاردرمانگران می‌توانند به افزایش عزت نفس، توسعه مهارت‌های مقابله‌ای، و پرورش انعطاف‌پذیری کودکان کمک کنند. آن‌ها همچنین می‌توانند محیطی امن و حمایتی برای کودکان فراهم کرده تا احساسات خود را بیان کنند و سختی‌ها را پشت سر بگذارند.

کاردرمانگران می‌توانند از طیف وسیعی از تکنیک‌ها ازجمله گوش دادن فعال، همدلی و اعتباربخشی برای ارائه حمایت عاطفی استفاده کنند. آن‌ها همچنین می‌توانند با کودکان کار کنند تا نقاط قوت خود را بشناسند و حس هدفمندی و معنا را در فعالیت‌های زندگی روزمره خود توسعه دهند.

وظایف کاردرمانگر

• ساخت مهارت‌های زندگی: کاردرمانی به کودکان برای توسعه مهارت‌های لازم برای مدیریت زندگی خود کمک می‌کند. این مهارت‌های زندگی شامل مراقبت شخصی، برنامه‌ریزی درسی و ... هستند.
• توسعه روال روزانه: کاردرمانگر با کودکان کار می‌کند تا روال‌هایی را ایجاد کنند که از بهزیستی آن‌ها حمایت کرده و به آن‌ها کمک می‌کنند کنترل بیشتری بر زندگی روزمره خود داشته باشند.
• تنظیم شناختی و عاطفی: بسیاری از اختلالات سلامت روان بر توانایی کودک برای تنظیم احساسات یا حفظ تمرکز تأثیر می‌گذارند. کاردرمانگر به کودکان کمک می‌کند تا راهبردهایی برای تنظیم هیجانی و عملکرد شناختی توسعه دهند.
• تنظیم حسی و مدیریت استرس: کاردرمانگران اغلب مداخلات مبتنی بر حس را برای کمک به کودکان مبتلا به افسردگی ادغام می‌کنند. راهبردهای تنظیم حسی می‌توانند به افراد در مدیریت محرک‌های طاقت‌فرسا کمک کنند.
• آموزش و حمایت حرفه‌ای: کاردرمانگران به مدیریت چالش‌های زندگی که اغلب توسط افسردگی تشدید می‌شوند، کمک می‌کنند.
• بهبود مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی: انزوای اجتماعی در میان کودکان افسرده بسیار شایع است. کاردرمانگران برای بهبود مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی کار می‌کنند و به کودکان آموزش می‌دهند که چگونه مکالمه را شروع کنند، مرزها را تعیین کنند، و به روشی سالم در فعالیت‌های اجتماعی شرکت نمایند.

روش‌های مختلف کاردرمانی در افسردگی کودکان

چندین راهبرد مبتنی بر شواهد برای کنار آمدن با افسردگی وجود دارند که کاردرمانگران می‌توانند آن‌ها را در برنامه‌های درمانی خود بگنجانند که شامل موارد زیر هستند:

درمان شناختی- رفتاری

یکی از این راهبردها درمان شناختی-رفتاری (CBT) است، که نوعی گفتگودرمانی می‌باشد و بر شناسایی الگوهای فکری منفی و جایگزینی آن‌ها با افکار مثبت‌تر و سازنده‌تر تمرکز دارد. رفتاردرمانی شناختی در درمان افسردگی مؤثر است و کاردرمانگران می‌توانند با کودکان کار کنند تا تکنیک‌های CBT را در فعالیت‌های زندگی روزمره آن‌ها ادغام کنند.

مشاوره و پشتیبانی خانواده

کاردرمانی با هدف تقویت محیط حمایتی کودک، مشاوره خانواده را به‌عنوان بخشی اساسی از فرایند درمان در نظر می‌گیرد. کاردرمانگر با ارائه راهکارها و راهبردهای عملی، به اعضای خانواده کمک می‌کند تا نیازهای کودک مبتلا به افسردگی را درک کنند، نحوه حمایت صحیح را بیاموزند و ارتباطات خانوادگی را بهبود بخشند. این مشارکت فعال خانواده، بستر لازم را برای اجرای موفقیت‌آمیز مداخلات در محیط خانه فراهم می‌کند.

درمان دارویی

در موارد شدیدتر افسردگی کودکان، پزشک متخصص ممکن است داروهای ضدافسردگی را تجویز کند. لازم به ذکر است که هرگونه تجویز و استفاده از این داروها باید منحصراً تحت نظر پزشک و با در نظر گرفتن وضعیت و نیازهای فردی کودک صورت گیرد.

روش‌های ترکیبی

درمانگر ممکن است از ترکیب روش‌های مختلف مانند مداخلات روان‌شناختی، کاردرمانی و درصورت لزوم، درمان دارویی استفاده کند. این رویکرد چندوجهی می‌تواند اثربخشی درمان را افزایش دهد و به بهبود سریع‌تر و پایدارتر خلق و خوی کودک کمک کند.

فعالیت‌های کاردرمانی برای بهبود خلق و خو و افزایش مشارکت اجتماعی

علاوه بر راهبردهای مبتنی بر شواهد برای کنار آمدن با افسردگی، کاردرمانگران می‌توانند طیف وسیعی از فعالیت‌ها را در برنامه‌های درمانی خود بگنجانند تا به کودکان در بهبود خلق و خو و افزایش مشارکت اجتماعی کمک کنند. این فعالیت‌ها شامل موارد زیر هستند:

• هنردرمانی: این روش شامل استفاده از هنر به‌عنوان ابزاری برای خودبیانگری است.
• باغبانی: این فعالیت می‌تواند به کودکان کمک کند تا با طبیعت ارتباط برقرار کنند و حس هدفمندی و موفقیت را فراهم می‌کند.
• آشپزی: این فعالیت می‌تواند به کودکان کمک کند تا مهارت‌های جدیدی را توسعه دهند و حس موفقیت و رضایت را فراهم می‌کند.
• آموزش مهارت‌های اجتماعی: کاردرمانگران می‌توانند با کودکان کار کنند تا مهارت‌های اجتماعی را توسعه دهند و توانایی آن‌ها برای تعامل با دیگران را بهبود بخشند.
• موسیقی درمانی: این روش شامل استفاده از موسیقی برای بهبود خلق و خو و افزایش مشارکت اجتماعی است.
• بازی درمانی: استفاده از بازی، یکی از روش‌های مؤثر برای درمان افسردگی کودکان است. این روش به‌صورت غیرتهاجمی و خلاقانه به کودک کمک می‌کند احساسات خود را بیان کرده و انرژی منفی را از خود دور کند.

این فعالیت‌های کاردرمانی می‌توانند متناسب با علایق و اهداف خاص هر کودک تنظیم شوند.

نکات کلیدی در کاردرمانی افسردگی کودکان

موفقیت در درمان افسردگی کودکان به توجه به اصول زیر بستگی دارد:

• تشخیص دقیق و صحیح: اولین گام، استفاده از ابزارهای قدرتمند تشخیصی شامل مصاحبه‌های عمیق با کودک و خانواده و ارزیابی‌های روان‌شناختی است. تشخیص صحیح، مبنای انتخاب روش درمانی مناسب و مؤثر را فراهم می‌آورد.
• مشارکت فعال خانواده: درگیر کردن خانواده در فرایند درمانی ضروری است. آگاهی والدین و اعضای خانواده از ماهیت افسردگی و نحوه ارائه حمایت هدفمند، سرعت بهبود را تسریع می‌کند. همچنین، ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی و بهبود کیفیت ارتباطات خانوادگی نقش مهمی دارد.
• ترویج سبک زندگی سالم: تشویق کودک به انجام فعالیت‌های بدنی منظم، ورزش و پیروی از یک سبک زندگی سالم (شامل تغذیه مناسب و خواب کافی) می‌تواند به‌طور قابل توجهی خلق و خوی کودک را بهبود ببخشد و علائم افسردگی را کاهش دهد.
• پشتیبانی و پیگیری مداوم: مراقبت و حمایت مستمر از سوی خانواده، معلمان و کادر درمانی برای ایجاد حس اعتمادبه‌نفس و حفظ انگیزه کودک در مسیر بهبودی بسیار حیاتی است. این پیگیری‌ها باید به‌صورت مداوم و هدفمند انجام شوند.

جمع‌بندی

کاردرمانی افسردگی ازطریق ترکیبی از مهارت‌سازی، اصلاحات محیطی و توسعه روال روزانه به کودکان مبتلا به افسردگی کمک می‌کند. کاردرمانگران نیز ابزارهای لازم را برای بازیابی کنترل زندگی و بهبود سلامت روان به کودکان ارائه می‌دهند.

توانایی کاردرمانگران در ادغام هر دو راهبرد سلامت جسمی و روانی، آن‌ها را به بخشی ضروری از سیستم مراقبت سلامت روان تبدیل می‌کند. برای افرادی که به‌دنبال درمان جامع و مبتنی بر مهارت هستند، کاردرمانی مسیری را به سوی استقلال بیشتر، اعتمادبه‌نفس و بهزیستی ارائه می‌دهد.

منابع

hctpdx.com

physioinq.com.au

my.clevelandclinic.org