اگر فرزند شما مبتلا به اوتیسم است، ممکن است از خود بپرسید که چگونه میتوان در خانه به او کمک کرد و آیا اصلاً اوتیسم قابل درمان است. گرچه اوتیسم بهطور کامل درمان نمیشود، روشهایی وجود دارند که میتوانید در خانه برای حمایت از فرزندتان به کار ببرید. درمانهای خانگی برای کودکان مبتلا به اوتیسم بسیار اهمیت دارند و نهتنها برای کودک، بلکه برای والدین و سایر اعضای خانواده نیز مفید هستند. این روشها شامل مزایایی چون مشارکت فعال والدین، ایجاد انعطافپذیری و ثبات در محیط آشنا، فراهم کردن فرصتهای مکرر برای تمرین مهارتها و استفاده از محیط طبیعی کودک میشوند.
توجه به این نکته ضروری است که درمانهای خانگی بهتنهایی کافی نیستند و باید از درمان های اصلی این اختلال استفاده نمود. همچنین برای کسب بهترین نتیجه میتوانید از درمانهای خانگی تحت نظر متخصص استفاده نمایید.
در زیر چندین روش درمانی اوتیسم که والدین و معلمان میتوانند در خانه پیادهسازی کنند، ذکر شدهاند.
بازی درمانی
بازی درمانی یکی از روشهای مؤثر برای درمان اوتیسم است که بر اساس علایق و ترجیحات کودک طراحی شده است. این رویکرد به کودک کمک میکند تا مهارتهای اجتماعی، ارتباطی و حل مسئله را ازطریق بازیهای هدفمند بهبود بخشد. بازیدرمانگر میتواند به شما نشان دهد که چگونه میتوانید با استفاده از بازی به تقویت مهارتهای مختلف کودک بپردازید. در این روش، کودک میتواند اسباب بازیهای مورد علاقهاش را انتخاب کند یا به فعالیتهایی که علاقه دارد، تشویق شود. سپس این بازیها میتوانند به تقویت مهارتهای تعامل اجتماعی و ارتباطات غیرکلامی کودک کمک کنند.
در زیر چند نمونه از فعالیتهای بازی درمانی آورده شدهاند که میتوانید آنها را در خانه امتحان کنید:
- بازیهای تخیلی: از عروسکها یا فیگورهای اکشن برای خلق داستانهایی استفاده کنید که مهارتهای نوبتگیری، اشتراکگذاری و مکالمه را تقویت میکنند.
- فعالیتهای ساختمانی: بازی با لگو یا بلوکها میتواند به توسعه مهارتهای حل مسئله، خلاقیت و هماهنگی حرکتی کودک کمک کند.
- بازیهای تعاملی: بازیهایی مانند "سیمون میگه" یا "از رهبر پیروی کنید" میتوانند مهارتهای گوش دادن، تمرکز و پیروی از دستورالعملها را افزایش دهند.
- پازلها و بازیهای مرتبسازی: این فعالیتها صبر، تمرکز و آگاهی بصری را تقویت میکنند.
- بازیهای حسی: استفاده از سطلهای حسی پر از شن، آب یا اسباب بازیهای لمسی میتواند به بهبود پردازش حسی و تنظیم هیجانی کودک کمک کند.
گفتار درمانی
کودکان مبتلا به اوتیسم معمولاً در مهارتهای ارتباطی و اجتماعی دچار مشکل هستند و گفتار درمانی میتواند به آنها کمک کند تا این مشکلات را برطرف کنند. آسیبشناسان گفتار و زبان (SLP) میتوانند به کودکان مبتلا به اوتیسم کمک کنند تا مهارتهای ارتباطی کلامی و غیرکلامی خود را بهبود بخشند. این درمان میتواند شامل تمرین مهارتهای مکالمه، درک زبان غیرکلامی، و استفاده از دستگاههای ارتباطی تقویتی و جایگزین (AAC) باشد.
یکی از جنبههای مهم گفتار درمانی، تمرین در خانه است. والدین میتوانند مهارتهایی را که فرزندشان در جلسات درمانی به آنها پرداختهاند، در فعالیتهای روزمره گنجانده و به تقویت آنها کمک کنند:
- خواندن با هم: کتابها را با صدای بلند بخوانید و سؤالات باز بپرسید تا فرزندتان را به بیان ایدهها، شناخت احساسات و شرکت در گفتگو تشویق کنید.
- روایت فعالیتهای روزمره: در حین انجام کارهایی مانند پخت و پز یا تمیز کردن، کارهای خود را روایت کنید و از فرزندتان بخواهید اتفاقات را توصیف کند تا مهارتهای واژگان و ساختار جمله بهبود یابد.
- تمرین مکالمات نوبتی: در زمانهای مختلف مانند غذا خوردن یا بازی، مکالمات سادهای بهصورت رفت و برگشتی داشته باشید تا مهارتهای مکالمه و صبر در برقراری ارتباط تقویت شوند.
- استفاده از پشتیبانیهای بصری: برای تقویت درک ارتباطات غیرکلامی یا کمک به استفاده از دستگاههای AAC، از وسایل کمکی بصری مانند کارتهای تصویری یا نمودارها استفاده کنید.
- بازیهای تعاملی: بازیهایی که شامل توصیف اشیاء، احساسات یا اعمال میشوند میتوانند به تقویت ارتباطات کلامی و غیرکلامی کمک کنند.
تمرینهای گفتار درمانی در خانه میتوانند به تقویت مهارتهای فرزندتان در ارتباطات اجتماعی و کلامی کمک کنند و تأثیرات مثبتی بر رشد ارتباطی او داشته باشند.
درمان ABA
درمان ABA (تحلیل رفتار کاربردی) در خانه رویکردی مؤثر برای کمک به کودکان مبتلا به اوتیسم است تا مهارتهای ضروری مانند بازی، مراقبت از خود، ارتباطات و تعاملات اجتماعی را توسعه دهند. این درمان بر اساس اصول تئوری رفتار و کاهش رفتارهای منفی با تمرکز بر آموزش مهارتهای جدید شکل گرفته است. در این روش، والدین و کودکان بهصورت مشترک کار میکنند تا وظایف و رفتارهای خاصی را که نیاز به بهبود دارند، شناسایی و هدفگذاری کنند.
پس از تعیین یک برنامه درمانی، لازم است که والدین و دیگر اعضای خانواده به رفتارها بهطور یکسان و با رویکردی منسجم پاسخ دهند تا پیشرفتهای کودک تقویت شود. این روش بهدلیل قابلیت شخصیسازی، به درمانی انعطافپذیر و کاربردی تبدیل میشود که میتوان آن را در محیط خانه به راحتی پیادهسازی کرد و اثرات مثبت آن را مشاهده نمود.
توسعه روابط
توسعه روابط (RDI) درمان رفتاری جامعی است که به منظور تقویت روابط والدین و فرزند طراحی شده و درگیر کردن کل خانواده را هدف قرار میدهد. هدف اصلی این روش، بهبود «هوش پویای» کودکان مبتلا به اوتیسم است، که به توانایی تفکر انعطافپذیر، سازگاری با شرایط مختلف و مشارکت مؤثر در تعاملات اجتماعی اشاره دارد. این درمان ازطریق فعالیتهای مشارکتی و تجربیات معنادار به کودکان کمک میکند تا مهارتهای اجتماعی و عاطفی لازم را توسعه دهند و قادر به اشتراکگذاری تجربیات و برقراری ارتباطات مؤثر با دیگران شوند.
عناصر اصلی روش RDI عبارتاند از:
- مشارکت خانواده: والدین در این روش نقش کلیدی دارند و تکنیکهایی را یاد میگیرند که به تقویت رشد اجتماعی و عاطفی فرزندشان کمک میکنند.
- تعامل هدایتشده: هدف از این روش تمرکز بر فعالیتهایی مانند حل مسئله یا بازیهای مشارکتی است. در این صورت کودک باید در موقعیتهای مختلف تفکر انعطافپذیر را به کار گیرد.
- آگاهی عاطفی: والدین آموزش میبینند که به فرزندشان کمک کنند تا احساسات خود و دیگران را شناسایی کرده و به آنها پاسخ دهند تا همدلی و هوش هیجانی تقویت شود.
- پیشرفت تدریجی: درمان بهصورت مرحله به مرحله انجام شده و با تعاملات ساده آغاز میشود. سپس بهتدریج به وظایف اجتماعی پیچیدهتر منتقل میشود تا اعتمادبهنفس و تواناییهای اجتماعی کودک افزایش یابد.
درمان تعاملی والد-کودک
درمان تعاملی والد-کودک (PCIT) روش درمانی مبتنی بر شواهد است که با هدف کاهش رفتارهای منفی کودک، بهبود انطباق او با محیط و تقویت رابطه والدین و فرزند طراحی شده است. در این رویکرد، والدین آموزشهایی در زمینه مهارتهای بازی و استراتژیهای تقویت مثبت دریافت میکنند تا بتوانند این اهداف را در تعاملات خود با کودک عملی کنند.
این درمان بر ایجاد محیطی پرورشی و در عین حال ساختارمند تمرکز دارد که به کودکان اجازه میدهد در آن به رشد عاطفی و رفتاری دست یابند. درمان تعاملی والد-کودک (PCIT) معمولاً در ترکیب با دیگر روشهای درمانی برای فراهم آوردن رویکردی جامع به حمایت از کودکان مبتلا به اوتیسم استفاده میشود.
فلورتایم
فلورتایم مشابه بازی درمانی است و بر ایجاد ارتباط با فرزند شما تأکید دارد. برخلاف درمانهای رفتاری، هدف اصلی فلورتایم ارتباط و تعامل است. در این روش، شما با نشستن روی زمین و بازی کردن در سطح کودک، به دنیای او وارد میشوید. سپس از علایق و راهنماییهای کودک پیروی میکنید و به او در فعالیتهای دلخواهش ملحق میشوید. هدف این است که کودک را ترغیب کنید تا در تعاملات کلامی یا غیرکلامی شرکت کند و مهارتهای اجتماعی و ارتباطی خود را تقویت نماید.
نکاتی در مورد شروع درمان خانگی اوتیسم
برای شروع درمان خانگی اوتیسم، چندین نکته مهم وجود دارند که میتوانند به ایجاد محیطی مؤثر و مفید برای کودک مبتلا به اوتیسم کمک کنند. در اینجا به برخی از این نکات اشاره میشود:
- ایجاد محیطی ساختاریافته و قابل پیشبینی: محیط درمانی باید منظم و ساختارمند باشد. تنظیم روالی خاص برای زمان درمان میتواند به کودک کمک کند تا بفهمد چه انتظاری از او میرود. انتخاب اتاق یا ناحیهای خاص برای درمان و آمادهسازی وسایل مورد نیاز میتواند مفید باشد. برای اطلاعات بیشتر مطلب طراحی اتاق کودک اتیسم را بخوانید.
- ایجاد برنامه درمانی شخصیسازی شده: هر کودک مبتلا به اوتیسم ویژگیهای خاص خود را دارد، بنابراین برنامه درمانی نیز باید مختص به او باشد. این برنامه باید شامل ارزیابی کامل وضعیت کودک، شناسایی نقاط قوت و ضعف، و تعیین اهداف مشخص باشد که به رشد و پیشرفت کودک کمک کند.
- انتخاب روشهای یادگیری خاص: برای هر کودک، روش یادگیری متفاوت است. برخی از کودکان ممکن است به موسیقی، حرکت، تصاویر، یا ورودی حسی نیاز داشته باشند. باید چندین روش مختلف را آزمایش کرد تا بهترین گزینه برای کودک پیدا شود.
- استفاده از پشتیبانی بصری: استفاده از ابزارهای بصری مانند تقویمهای تصویری، لیست کارها، یا مراحل فعالیتی خاص میتواند به کودکان مبتلا به اوتیسم در درک بهتر روزمره و مراحل کارها کمک کند.
- ایجاد روالهای ثابت: کودکان مبتلا به اوتیسم نیاز دارند که محیط اطرافشان پیشبینیپذیر باشد. روالهای ثابت برای زمانهای مختلف روز، مانند صبح، بعد از مدرسه، وعدههای غذایی، و خواب، به کودک احساس امنیت و نظم میدهد.
- استفاده از ابزارهای فناوری: بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم از استفاده از ابزارهای فناوری بهره میبرند. برای مثال، دستگاههای AAC (ارتباط تقویتی و جایگزین) که میتوانند در قالب اپلیکیشنها در دستگاههای موبایل استفاده شوند، به کودکانی که در برقراری ارتباط مشکل دارند کمک میکنند. علاوهبراین، ابزارهایی مانند Forbrain که هدست محرک شنوایی است، میتوانند به تمرکز و بهبود مهارتهای گفتاری کودک کمک کنند.
این نکات میتوانند به والدین کمک کنند تا محیطی حمایتی و مؤثر برای درمان خانگی کودک مبتلا به اوتیسم ایجاد کنند و در بهبود مهارتها و توانمندیهای کودک تأثیرگذار باشند.
پیگیری پیشرفت کودک در طول درمان خانگی اوتیسم
برای پیگیری و اندازهگیری پیشرفت فرزندتان در طول درمان خانگی اوتیسم، چندین روش وجود دارند که میتوانید استفاده کنید. اگر فرزندتان تحت نظر پزشک باشد، دادههای مربوط به مراحل پیشرفت او بهطور منظم ثبت میشوند. همچنین پزشک روند پیشرفت او را در طول جلسات درمانی پیگیری میکند. این اطلاعات معمولاً بهصورت روزانه در اختیار شما قرار داده میشوند.
همچنین میتوانید به تنهایی پیشرفت فرزندتان را ردیابی کنید. برای این کار، ابتدا باید اهداف خاصی برای فرزندتان تعیین کنید. بهعنوان مثال، اگر میخواهید فرزندتان بهطور مستقل لباس بپوشد، میتوانید این هدف را به گامهای کوچکتر تقسیم کنید، مثل اینکه ابتدا فقط پوشیدن پیراهن را هدف قرار دهید یا از او بخواهید که لباسهایش را بچیند. سپس، تعداد دفعاتی که فرزندتان هر مهارت خاص را با موفقیت انجام میدهد و تعداد یادآوریهای مورد نیاز را ثبت کنید. در حین پیشرفت، میتوانید معیارهای جدیدی اضافه کنید و سطح دشواری کار را افزایش دهید.
این فرایند به شما کمک میکند تا درک دقیقی از پیشرفت فرزندتان داشته باشید و به تنظیم اهداف و روشهای درمانی مؤثر ادامه دهید.
مزایای ارائه درمان اوتیسم در منزل
ارائه خدمات درمانی اوتیسم در محیط خانه، مزایای متعددی را برای شما و فرزندتان به همراه دارد:
- کاهش فشار بر والدین: برای والدین، حضور در خانه و بهرهمندی از حمایت سایر اعضای خانواده یا دوستان میتواند به کاهش استرس و خستگی مفرط کمک کند. همچنین، این شرایط فرصت بهتری فراهم میکند تا والدین با انجمنهای آنلاین حمایتی در ارتباط باشند.
- ایجاد ثبات و نظم در برنامهها: والدین میتوانند با تدوین برنامهای مشخص، به کودک خود کمک کنند تا بداند در هر زمان چه انتظاری از او میرود و چه موقع نوبت تفریح و سرگرمی است. ایجاد روتینهای روزانه به حفظ یکپارچگی و ثبات در طول روز کمک شایانی میکند.
- مدیریت پیشدستانه رفتارها: هنگام درمان در منزل، داشتن جدول زمانی بسیار راهگشا است. لازم است برای موقعیتهایی که طبق برنامه پیش نمیروند – مانند فروپاشیهای عصبی، کجخلقیها یا حواسپرتیها – از قبل برنامهریزی داشته باشید.
- توسعه مهارتهای مقابلهای: تمرین مداوم این مهارتها باعث میشود کودک بیاموزد چگونه با چالشها بهتر کنار بیاید و میزان ناامیدی او کاهش یابد. همچنین، کوتاهسازی و سادهسازی وظایف بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که فعالیتهای طولانی ممکن است برای کودک طاقتفرسا و غافلگیرکننده باشند.
- بهرهگیری از ایدههای خلاقانه درمانی: ایدههای درمانی بیشماری برای اجرا در منزل وجود دارند که میتوانند بسیار مؤثر باشند. اگرچه ممکن است در ابتدا این مسیر دشوار به نظر برسد، انتخاب و تمرین یک یا دو فعالیت باکیفیت در هفته، تأثیر شگرفی در دستیابی کودک به اهداف درمانیاش خواهد داشت. همچنین درصورت امکان، توصیه میشود والدین گهگاه از پرستار کمک بگیرند تا فرصتی برای استراحت و خروج از منزل بدون حضور فرزندشان داشته باشند.
کلام پایانی
درمان اوتیسم در خانه روشی کارآمد برای بهبود مهارتهای کودکان مبتلا به اوتیسم است. این درمان با ارائه گزینههای مختلف که میتوان آنها را بهطور جداگانه یا ترکیبی انتخاب کرد، به والدین و متخصصان این امکان را میدهد که بهترین رویکرد را برای هر کودک پیدا کنند. والدین، مربیان و متخصصان مراقبتهای بهداشتی، از استراتژیهای مختلفی برای کمک به کودکان مبتلا به اوتیسم استفاده میکنند تا آنها در یادگیری و رشد اجتماعی به بهترین شکل پیش بروند.. اگر بهدنبال روشی اصولی و مبتنی بر علم برای درمان اوتیسم در منزل هستید، گروه توانبخشی راه کمال آماده است تا شما را در این مسیر همراهی کند. همین امروز با ما تماس بگیرید و از خدمات تخصصی ما بهرهمند شوید تا بهترین نتایج را برای فرزند خود بدست آورید.
منابع
سوالات متداول
در درمان خانگی اوتیسم، محیط خانه کودک به طور طبیعی بهترین مکان برای درمان است. با این حال، برای موفقیت بیشتر، داشتن یک روال مشخص، فضای اختصاصی برای درمان، و حمایت فعال خانواده میتواند کمککننده باشد.
مطالب مشابه
دیستروفی عضلانی (MD) اختلالی ژنتیکی است که بر توانایی عضلات برای ترمیم خود تأثیر میگذارد. بسته به نوع دیستروفی عضلانی، تأثیر این بیماری بر زندگی روزمره میتواند متفاوت باشد. خبر خوب این است که فیزیوتراپی و کاردرمانی گزینههای عالی برای بهبود قدرت و کاهش علائم کودک هستند.
بیش حسی دهانی بر تمایل کودک به پذیرش غذاهای مختلف تأثیر میگذارد. کودکانی که این حساسیت را تجربه میکنند ممکن است بافتهای خاصی مانند غذاهای تُرد، لهشده یا لزج را رد کنند که درنهایت بر دریافت تغذیهای آنها تأثیر میگذارد.
توانبخشی شناختی کودکان، رویکردی درمانی است که به بهبود توانایی کودک در تفکر و پردازش اطلاعات پس از آسیب به مغز یا بیماری که بر عملکرد مغز تأثیر گذاشته است، کمک میکند. هدف آن آموزش مجدد عملکردهای شناختیای است که دچار اختلال شدهاند و کمک به کودکان برای بازگشت به فعالیتهای روزانه خود میباشد.
اسکیزوفرنی در دوران کودکی، اختلالی نادر اما عصبی-رشدی است که میتواند تأثیر مخربی بر توانایی کودک در عملکرد روزانه، تحصیلی و اجتماعی داشته باشد. در این راستا، کاردرمانی نقش محوری ایفا میکند و هدف آن فراتر از مدیریت علائم، بهبود استقلال و کیفیت زندگی کودک است.
افسردگی در کودکان ممکن است با آنچه در بزرگسالان دیده میشود، متفاوت به نظر برسد. و ممکن است برای هر کودک به شکلی متفاوت باشد. کاردرمانگران میتوانند به افزایش عزت نفس، توسعه مهارتهای مقابلهای، و پرورش انعطافپذیری کودکان کمک کنند. آنها همچنین میتوانند محیطی امن و حمایتی برای کودکان فراهم کرده تا احساسات خود را بیان کنند و سختیها را پشت سر بگذارند.
گفتاردرمانی در سندرم ترنز نقشی حیاتی و محوری در حمایت از رشد جامع این کودکان دارد؛ چرا کهنه تنها به بهبود وضوح گفتار و ساختار زبانی میپردازد بلکه باعث تقویت مهارتهای حیاتی اجتماعی-ارتباطی و افزایش اعتمادبهنفس کودکان می شود.
مداخلات زودهنگام در یکپارچگی درکی-حرکتی، بهویژه برای کودکان پیشدبستانی که با تأخیرهای رشدی روبرو هستند، بهبودهای قابل توجهی را به همراه دارند. یکی از اهداف اصلی کاردرمانی درکی حرکتی، بهبود هماهنگی، دستخط و هماهنگی چشم و دست است، که مهارتهای حیاتی برای موفقیت تحصیلی و کارهای روزمره هستند.
کاردرمانی حافظه با هدف کمک به کودکانی که بهدلیل آسیبهای مغزی یا چالشهای رشدی، در ذخیره، نگهداری و بازیابی اطلاعات با مشکل مواجه هستند، استفاده میشود.
چهره کوری، که بهعنوان پروزوپاگنوزیا نیز شناخته میشود، اختلالی است که در آن کودک در تشخیص چهرهها، ازجمله چهره خود، مشکل دارد. این اختلال عصبی میتواند مادرزادی بوده و از بدو تولد وجود داشته باشد یا اکتسابی باشد و بعداً بهدلیل آسیب مغزی یا برخی اختلالات عصبی ایجاد شود.
کند نویسی یکی از موضوعاتی است که در طول کارهای زمانبندی شده مانند آزمونها و امتحانات مشکلساز میشود. متأسفانه، سرعت کم دانشآموز در حین نوشتن باعث میشود کودک نتواند به حجم کاری مورد نیاز برسد و با افت تحصیلی و نمرات پایین مواجه شود. اما علت سرعت پایین نوشتن باید در اوایل دوران مدرسه کودک شناسایی و اصلاح شود.