شناسایی زودهنگام و مداخله مناسب نقش بسیار مهمی در حمایت از کودکان مبتلا به اوتیسم دارد. تحقیقات نشان میدهند که شناسایی علائم اوتیسم در کودکان 18 ماهه میتواند فرصت مداخله زودهنگام را فراهم کرده و بهبود چشمگیری در وضعیت کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD) ایجاد کند.
نقاط عطف رشد معمولی
در ۱۸ ماهگی، کودکان معمولاً نقاط عطف رشدی خاصی را نشان میدهند. این نقاط عطف به اندازهگیری رشد کودک کمک میکنند و زمینههایی را که ممکن است نیاز به توجه بیشتری داشته باشند، مشخص مینمایند.
نقاط عطف برای کودک ۱۸ ماهه
در این سن، کودکان معمولاً مهارتهای متنوعی را در زمینههای مختلف، ازجمله زبان، تعامل اجتماعی و رشد فیزیکی نشان میدهند. جدول زیر نقاط عطف رایج برای یک کودک ۱۸ ماهه را بهصورت خلاصه نشان میدهد.
|
حوزه مهارت |
نقاط عطف معمولی |
|
زبان |
|
|
تعامل اجتماعی |
|
|
رشد فیزیکی |
|
علائم هشداردهندهای که باید مورد توجه قرار گیرند
در حالی که بسیاری از کودکان این نقاط عطف را برآورده میکنند، برخی ممکن است رفتارهای از خود نشان دهند که باعث نگرانی والدین شوند. جدول زیر علائم هشداردهنده بالقوهای را که ممکن است نیاز به ارزیابی بیشتر درمورد اوتیسم داشته باشند، فهرست میکند.
|
علائم هشداردهنده |
توضیحات |
|
تماس چشمی محدود |
به ندرت با مراقبین تماس چشمی برقرار میکند. |
|
عدم علاقه به بازیهای اجتماعی |
از تعامل با همسالان یا بزرگسالان اجتناب میکند. |
|
تأخیر در گفتار |
کمتر از ۱۰ کلمه میگوید. |
|
رفتارهای تکراری |
درگیر حرکات یا اعمال تکراری میشود. |
|
بیحسی به ورودی حسی |
به صداها، بافتها یا نورها واکنش نشان نمیدهد. |
|
عدم پاسخ به نام |
هنگام صدا زدن، بر نمیگردد یا پاسخ نمیدهد. |
شناسایی این نقاط عطف و علائم هشداردهنده میتواند به تشخیص علائم بالقوه اوتیسم در کودک ۱۸ ماهه کمک کند. آگاهی زودهنگام برای اطمینان از دریافت حمایت و مداخله مناسب توسط کودکان حیاتی است.
علائم اوتیسم در 18ماهگی
تعامل اجتماعی و ارتباطات
کودکان مبتلا به اوتیسم معمولاً در ارتباطات اجتماعی و تعامل با دیگران با چالشهایی مواجه هستند. در 18ماهگی، والدین باید توجه دقیقی به نحوه تعامل فرزندشان با اطرافیان داشته باشند. نشانههای رایجی که ممکن است در این سن ظاهر شوند عبارتاند از:
- فقدان تماس چشمی مؤثر: کودک ممکن است بهندرت یا بهطور ناپیوسته به چشمان دیگران نگاه کند.
- پاسخ محدود به نام: کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است به نام خود واکنش نشان ندهند، حتی اگر چندین بار صدا زده شوند.
- لبخند نزدن به دیگران: کودک ممکن است در پاسخ به لبخندها یا ابراز احساسات دیگران، واکنشی احساسی نشان ندهد یا لبخند نزد.
- عدم علاقه به بازیهای تعاملی: بازیهای گروهی، تبادل اشیاء یا حتی چرخش نوبتی در هنگام بازی ممکن است برای این کودکان دشوار باشند.
- مشکلات در تقلید حرکات یا رفتارها: کودکان اوتیستیک ممکن است در تقلید رفتارهای والدین یا دیگران ضعف داشته باشند.
بازی و تخیل
بازی بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای یادگیری و رشد شناختی، در کودکان نقش بسیار مهمی ایفا میکند. در کودکان 18 ماهه مبتلا به اوتیسم، الگوهای بازی اغلب متفاوت هستند:
- تمایل به بازی انفرادی: این کودکان معمولاً از بازی با دیگران اجتناب میکنند و ترجیح میدهند بهتنهایی مشغول شوند.
- رفتارهای تکراری در بازی: ممکن است کودکان مبتلا به اتیسم بهجای استفاده خلاقانه از اسباببازیها، به حرکات تکراری مانند مرتب کردن یا چرخاندن آنها مشغول شوند.
- فقدان بازیهای تخیلی: عدم توانایی در ایجاد سناریوهای خیالی یا نقشآفرینیهای ساده، مانند غذا دادن به عروسکها، یکی از علائم بارز اوتیسم در 18 ماهگی است.
بازی نهتنها ابزاری برای سرگرمی بلکه کاتالیزوری برای رشد شناختی و عاطفی کودکان است. در کودکان مبتلا به اوتیسم، نبود یا تفاوت در بازی وانمودی میتواند نشاندهنده انحراف در مسیرهای رشد باشد. این تغییرات نهتنها به تشخیص اوتیسم کمک میکنند، بلکه اطلاعات مهمی درباره نیازها و استراتژیهای مداخله مناسب برای هر کودک ارائه میدهند.
رفتارهای تکراری و حساسیتهای حسی
در کودکان مبتلا به اوتیسم، رفتارهای تکراری و مسائل حسی از علائم بارز هستند. رفتارهای تکراری کودک در 18ماهگی شامل موارد زیر هستند:
- رفتارهای تکراری: والدین ممکن است رفتارهایی مانند تکان دادن دستها، تکانهای مکرر مانند تاب خوردن به جلو و عقب یا چرخاندن اشیاء را مشاهده کنند.
- روالهای سختگیرانه: کودک ممکن است هنگام تغییر روالها، احساس ناراحتی کند.
- تمرکز شدید بر اشیاء: کودک ممکن است علاقه وسواسگونهای به اسباببازیها یا موضوعات خاص نشان دهد.
- الگوهای بازی انعطافناپذیر: کودک ممکن است اصرار داشته باشد که به روشی خاص و بدون انعطاف بازی کند.
این رفتارها معمولاً بهصورت الگویی تکرار میشوند و ممکن است نشاندهنده مشکلاتی در تنظیم عاطفی یا تمرکز باشند.
حساسیتهای حسی نیز در این کودکان رایج هستند. کودکان ممکن است رفتارهای زیر را از خود نشان دهند:
- واکنش افراطی به صداها: ممکن است گوشهای خود را بپوشاند یا از صداهای بلند ناراحت و پریشان به نظر برسد.
- ناراحتی نسبت به برخی بافتها: کودک ممکن است از پوشیدن پارچههای خاص یا تجربه بازیهای کثیف/بهمریخته اجتناب کند.
- واکنشهای شدید به نور: کودک ممکن است در نور شدید چشمان خود را تنگ کند یا آشفته شود.
- بیتفاوتی نسبت به درد: کودک ممکن است به موقعیتهای دردناک به شیوهای معمول و مورد انتظار پاسخ ندهد.
برخی از کودکان ممکن است به شدت از این محرکها دوری کنند، درحالیکه برخی دیگر ممکن است بهطور مداوم به آنها جذب شوند. این واکنشها میتوانند زندگی روزمره کودک را تحت تأثیر قرار دهند و باید به دقت توسط والدین و متخصصان ارزیابی شوند.
تأخیرها و نقاط عطف رشد
تأخیر در رسیدن به نقاط عطف رشد یکی دیگر از نشانههای اولیه اوتیسم است که میتواند در 18ماهگی آشکار شود. والدین باید پیشرفت کودک خود را در زمینههایی مانند توسعه زبانی، مهارتهای حرکتی، و تواناییهای شناختی زیر نظر داشته باشند.
- تأخیر در گفتار و زبان: کودک ممکن است کلمات جدید را دیرتر از همسالان خود بیاموزد یا در برقراری ارتباط کلامی مشکل داشته باشد.
- مشکلات در مهارتهای حرکتی: مانند دیر شروع کردن راه رفتن، ناتوانی در استفاده هماهنگ از دستها یا مشکل در گرفتن و استفاده از اشیاء.
- چالش در حل مسائل ساده: کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است در درک دستورالعملهای ابتدایی یا انجام کارهای ساده روزمره دچار مشکل شوند.
این تأخیرها معمولاً همراه با رفتارهای تکراری و حساسیتهای حسی، نشاندهنده نیاز به ارزیابی دقیق توسط متخصصان است. تشخیص زودهنگام و آغاز مداخلات تخصصی میتواند به بهبود وضعیت کودک کمک کند و او را برای یادگیری و رشد بهتر آماده سازد.
مطالعه بیشتر: راهنمای کامل علائم اوتیسم در سنین مختلف
اهمیت تشخیص زودهنگام
شناسایی این علائم در 18ماهگی میتواند فرصت طلایی برای مداخله زودهنگام ایجاد کند. تشخیص و مداخلات تخصصی مانند گفتاردرمانی، رفتاردرمانی و بازیدرمانی میتوانند تأثیر قابلتوجهی در بهبود کیفیت زندگی این کودکان داشته باشند. والدین باید با مشاهده هرگونه نشانه غیرمعمول، با متخصصان مشورت کنند تا روند تشخیص و درمان بهموقع آغاز شود.
جدول زیر مزایای تشخیص زودهنگام را خلاصه میکند:
|
مزیت |
توضیحات |
|
بهبود مهارتهای ارتباطی |
حمایت زودهنگام میتواند توانایی کودک برای برقراری ارتباط مؤثر را افزایش دهد. |
|
تعامل اجتماعی تقویتشده |
مداخلات به موقع به توسعه مهارتها و درک اجتماعی کمک میکند. |
|
نتایج رفتاری بهتر |
راهنمایی زودهنگام میتواند رفتارهای چالشبرانگیز مرتبط با اوتیسم را کاهش دهد. |
|
افزایش حمایت خانواده |
تشخیص زودهنگام به خانوادهها اجازه میدهد تا سریعتر به منابع و سیستمهای حمایتی دسترسی پیدا کنند. |
جمعبندی
تشخیص زودهنگام و مداخله در حمایت از کودکان 18 ماهه مبتلا به اوتیسم نقشی حیاتی در بهبود کیفیت زندگی آنها دارد. شناسایی علائم اوتیسم در کودکان 18 ماهه، فرصتی برای مداخله زودهنگام فراهم میکند که میتواند تأثیر مثبت قابلتوجهی بر روند رشد و مهارتهای کودک داشته باشد.
علائم رایج اوتیسم در این سن شامل تأخیر در گفتار و زبان، کاهش یا نبود تماس چشمی، دشواری در تعاملات اجتماعی، رفتارهای تکراری مانند تکان دادن دست یا بدن و حساسیت به محرکهای حسی نظیر نور و صدا هستند. نظارت بر این علائم و بررسی نقاط عطف رشد، همچون مهارتهای حرکتی، زبانی و شناختی، ابزار مهمی برای شناسایی اوتیسم احتمالی هستند.
درصورت مشاهده این نشانهها، والدین باید فوراً با متخصص مشورت کنند تا ارزیابی دقیقی انجام شود. مداخلات مبتنی بر شواهد ازجمله تحلیل رفتار کاربردی (ABA)، گفتاردرمانی، کاردرمانی و آموزش مهارتهای اجتماعی میتوانند نقش مؤثری در حمایت از رشد کودک ایفا کنند.
والدین باید علاوهبر اعتماد به دادههای علمی، به پیچیدگیهای اجتماعی و فرهنگی یادگیری کودک خود نیز توجه داشته باشند. هدف اصلی این رویکردها، افزایش مهارتهای ارتباطی، اجتماعی و رفتاری و فراهمسازی مسیری برای رشد و موفقیت کودک است.
با اقدام زودهنگام و حمایت حرفهای، والدین میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر زندگی فرزند خود بگذارند و بستری برای آیندهای روشن و موفق ایجاد کنند. آگاهی و عمل بهموقع میتواند در مسیر فرزندپروری کودکان مبتلا به اوتیسم، تفاوتی چشمگیر ایجاد کند. برای دریافت مشاوره رایگان و یا دریافت نوبت ویزیت با کلینیک های ما در ارتباط باشید.
منابع
مطالب مشابه
دیستروفی عضلانی (MD) اختلالی ژنتیکی است که بر توانایی عضلات برای ترمیم خود تأثیر میگذارد. بسته به نوع دیستروفی عضلانی، تأثیر این بیماری بر زندگی روزمره میتواند متفاوت باشد. خبر خوب این است که فیزیوتراپی و کاردرمانی گزینههای عالی برای بهبود قدرت و کاهش علائم کودک هستند.
بیش حسی دهانی بر تمایل کودک به پذیرش غذاهای مختلف تأثیر میگذارد. کودکانی که این حساسیت را تجربه میکنند ممکن است بافتهای خاصی مانند غذاهای تُرد، لهشده یا لزج را رد کنند که درنهایت بر دریافت تغذیهای آنها تأثیر میگذارد.
توانبخشی شناختی کودکان، رویکردی درمانی است که به بهبود توانایی کودک در تفکر و پردازش اطلاعات پس از آسیب به مغز یا بیماری که بر عملکرد مغز تأثیر گذاشته است، کمک میکند. هدف آن آموزش مجدد عملکردهای شناختیای است که دچار اختلال شدهاند و کمک به کودکان برای بازگشت به فعالیتهای روزانه خود میباشد.
اسکیزوفرنی در دوران کودکی، اختلالی نادر اما عصبی-رشدی است که میتواند تأثیر مخربی بر توانایی کودک در عملکرد روزانه، تحصیلی و اجتماعی داشته باشد. در این راستا، کاردرمانی نقش محوری ایفا میکند و هدف آن فراتر از مدیریت علائم، بهبود استقلال و کیفیت زندگی کودک است.
افسردگی در کودکان ممکن است با آنچه در بزرگسالان دیده میشود، متفاوت به نظر برسد. و ممکن است برای هر کودک به شکلی متفاوت باشد. کاردرمانگران میتوانند به افزایش عزت نفس، توسعه مهارتهای مقابلهای، و پرورش انعطافپذیری کودکان کمک کنند. آنها همچنین میتوانند محیطی امن و حمایتی برای کودکان فراهم کرده تا احساسات خود را بیان کنند و سختیها را پشت سر بگذارند.
گفتاردرمانی در سندرم ترنز نقشی حیاتی و محوری در حمایت از رشد جامع این کودکان دارد؛ چرا کهنه تنها به بهبود وضوح گفتار و ساختار زبانی میپردازد بلکه باعث تقویت مهارتهای حیاتی اجتماعی-ارتباطی و افزایش اعتمادبهنفس کودکان می شود.
مداخلات زودهنگام در یکپارچگی درکی-حرکتی، بهویژه برای کودکان پیشدبستانی که با تأخیرهای رشدی روبرو هستند، بهبودهای قابل توجهی را به همراه دارند. یکی از اهداف اصلی کاردرمانی درکی حرکتی، بهبود هماهنگی، دستخط و هماهنگی چشم و دست است، که مهارتهای حیاتی برای موفقیت تحصیلی و کارهای روزمره هستند.
کاردرمانی حافظه با هدف کمک به کودکانی که بهدلیل آسیبهای مغزی یا چالشهای رشدی، در ذخیره، نگهداری و بازیابی اطلاعات با مشکل مواجه هستند، استفاده میشود.
چهره کوری، که بهعنوان پروزوپاگنوزیا نیز شناخته میشود، اختلالی است که در آن کودک در تشخیص چهرهها، ازجمله چهره خود، مشکل دارد. این اختلال عصبی میتواند مادرزادی بوده و از بدو تولد وجود داشته باشد یا اکتسابی باشد و بعداً بهدلیل آسیب مغزی یا برخی اختلالات عصبی ایجاد شود.
کند نویسی یکی از موضوعاتی است که در طول کارهای زمانبندی شده مانند آزمونها و امتحانات مشکلساز میشود. متأسفانه، سرعت کم دانشآموز در حین نوشتن باعث میشود کودک نتواند به حجم کاری مورد نیاز برسد و با افت تحصیلی و نمرات پایین مواجه شود. اما علت سرعت پایین نوشتن باید در اوایل دوران مدرسه کودک شناسایی و اصلاح شود.